Kurs materiallari

Opsiyon — bu kelishuv. Siz aksiyani belgilangan narxda sotib olish huquqini olasiz va shu huquq uchun kichik pul toʻlaysiz. Muddat kunigacha narx strayk va mukofotdan yuqori koʻtarilsa, huquq foyda keltiradi; koʻtarilmasa, ishlatmaysiz va faqat toʻlagan pulingizni yoʻqotasiz. Aksiyaning oʻzini sotib olishdan farqi shu — qancha yoʻqotishingiz mumkinligini oldindan bilasiz.

Klassik treydingda siz aksiyani sotib olasiz va uning butun narxini toʻlaysiz. Opsiyonda esa aksiyaga boʻlgan huquqni olasiz — bu ancha arzon. Buning evaziga muddat paydo boʻladi: aksiya qoʻlingizda istagancha turishi mumkin, opsiyon esa belgilangan kunda tugaydi.

Chunki siz aksiyani emas, unga boʻlgan huquqni olasiz — va bu huquq muddatli. 200 $ turadigan aksiyaning uch oylik opsiyoni bir necha dollarga tushishi mumkin. Arzonligining narxi ham bor: muddat tugaganda opsiyon butunlay yoʻqoladi, aksiya esa qoʻlingizda qoladi.

Call — sotib olish huquqi, put — sotish huquqi: ular huquq yoʻnalishini belgilaydi. Lekin har birining ikki tomoni bor: xaridor mukofot toʻlab huquq oladi, sotuvchi mukofotni olib majburiyat oladi — bu xavfi har xil toʻrt pozitsiya. Xaridor natijasi faqat yoʻnalishga emas, mukofotga, harakat kattaligi va tezligiga, muddat va volatillikka ham bogʻliq.

Strayk — huquqingiz ishlaydigan narx; u birja roʻyxatga kiritgan strayklardan tanlanadi. Hozirgi narxga yaqin strayk qimmatroq turadi, lekin ichki qiymati ertaroq paydo boʻladi; uzoqroq strayk arzon, ammo unga yetib borish qiyinroq. Ikkinchi darsda shu tanlov ikki qoida bilan koʻrsatilgan.

Breakeven — aksiya narxi qayerga yetganda siz nolga chiqasiz. Sotib olingan call uchun bu strayk ustiga toʻlangan mukofot qoʻshilgani: strayk 100 $, mukofot 3 $ boʻlsa, breakeven 103 $. Muddat kuni shu narxdan yuqorisi — foyda, pastdagisi — zarar; undan oldin natija vaqt va volatillikka ham bogʻliq.

Ikki qismdan. Birinchisi — opsiyonni hozir ishlatsangiz qoʻlga tegadigan pul. Ikkinchisi — muddat uchun toʻlov: hali vaqt bor, narx harakatlanishi mumkin. Muddat tugashiga yaqinlashgan sari ikkinchi qism erib boradi.

Muddat kunida hammasi hal boʻladi. Foydali aksiya opsiyoni odatda aksiyalarni yetkazib berish bilan ijro etiladi, ayrim indeks opsiyonlari esa pul bilan hisoblanadi; koʻp narsa broker qoidalari va hisob holatiga bogʻliq, shuning uchun opsiyon koʻpincha muddatdan oldin yopiladi. Foydali boʻlmasa, opsiyon shunchaki tugaydi va toʻlagan mukofotingiz yoʻqoladi — bundan ortigʻi emas.

Opsiyonni sotib olsangiz — yoʻq. Maksimal zararingiz toʻlagan mukofotingiz, va u birinchi kundanoq maʼlum. Lekin opsiyonni sotsangiz, gap boshqacha: u yerda zarar mukofotdan ancha katta boʻlishi mumkin. Kurs sotib olishdan boshlanadi, sababi shu.

Chunki opsiyonning muddati bor. Agar muddat kuniga qadar narx siz kutgan tomonga yetib bormasa, huquqingiz keraksiz boʻlib qoladi va qiymati nolga tushadi. Aksiyada bunday emas: u tushib ketsa ham qoʻlingizda qoladi, kutish mumkin.

Aniq raqam aytmaymiz — u aksiyaga, straykka va muddatga qarab oʻzgaradi. Toʻgʻri savol boshqacha: shu pulni butunlay yoʻqotsangiz, hayotingiz oʻzgaradimi? Javob «ha» boʻlsa, summa katta. Kalkulyatorga oʻz raqamlaringizni kiritib, maksimal zararni oldindan koʻrib olishingiz mumkin.

Yoʻq. Options.uz — oʻquv platformasi: bu yerda savdo ham, brokerlik hisobi ham yoʻq, biz pul qabul qilmaymiz va boshqarmaymiz. Kurs bepul, savdo esa boshqa joyda — brokerda — boʻladi.